Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nden Doç. Dr. Özgür Mehmet Yis öyle bişey geliştirdi ki, kalp krizini dakikalar içinde tespit edecek. Adamlar parmak ucundan alınan kanla 10 dakikada teşhis koyabilecek bir sistem üzerinde çalışıyolar. Projenin ismi uzun ama, ben size özet geçiyim: MikroRNA Tabanlı Optik Biyosensör ile Akut Miyokard Enfarktüsünde Erken ve Güvenilir Tanı. Evet bu kadar uzun. Ve bu projeyle Doç. Dr. Yis, Doctorclub Awards 2025’te ‘Yılın Yenilikçi Temel Bilimler Doktoru’ seçildi. Yani yılın doktoru arkadaşlar, ödülü kapmış.
Şimdi düşünün, bugün bir hastaneye gidin, kalp krizi şüphesiyle… Kan tahlili alınıyor, bekliyorsunuz, bekliden bekliden… 6 saat sürüyormuş mevcut testlerin tamamlanması. Altı saat! Oysa burda geliştirilen cihaz şeker ölçüm cihazı gibi bişey. İçinde sensörler var. Parmak ucundan bir damla kan al, cihaza koy, sonuç çıkıyo. 10 dakika içinde. İnanır mısınız? Eskiden hastanede kan alınıp laboratuvara gönderilir, sonuç 6 saatte gelirdi. Şimdi ambulansta bile yapılabilecek. Hasta daha hastaneye varmadan, olay yerinde doktor kalp krizi geçirip geçirmediğini bilecek. Ne demek bu? Müdahale hemen başlayacak, girişim yapılacak, can kaybı önlenecek.
Projenin detaylarına gelince… Doç. Dr. Yis bu işi tek başına yapmamış tabi. Ekibi var. Üniversiteden Prof. Dr. Hale Kökçam, Hayriye Soytürk, Ozan Yılmaz gibi isimler var. Anladığım kadarıyla Hale hoca biyosensör konusunda, Ozan hoca da geliştirme kısmında çalışacak. Validasyonu da biyokimya bölümü yapacak. Yani tam bir ekip işi. Proje hazır cihazın üretilmesiyle son bulan bir süreç değil, aynı zamanda testlerin doğrulanması da var. Ama Doç. Dr. Yis’in söylediğine göre bu sistem dünyadaki algoritmaları değiştirecek cinsten. Çünkü şu anki kardiyoloji kılavuzlarında kalp krizi tanısı için 6 saat gerekiyormuş. Oysa burda 10 dakika. Düşünsenize, bir insan göğüs ağrısıyla gelse, 10 dakika içinde kesin tanı koyabileceksiniz. Hemen müdahale edebileceksiniz.
Aslında bu projenin en can alıcı noktası, hastanın hasteneye gelmesine gerek kalmaması. Ambulans içinde, olay yerinde, herhangi bi acil durumda doktorun elinin altında bi cihaz olacak. Kan al, ölç, sonucu gör. Mevcut yöntemle bu süre 6 saat olduğu için hastalar ya beklemek zorunda kalıyor ya da gereksiz yere hastanede kalıyormuş. Yani hem zaman kaybı hem maliyet. Bu sistemle hem erken tanı hem de doğru müdahale mümkün olacak. Bakalım bundan sonra ne olacak? Proje tamamlandığında gerçekten de tıp dünyasında ses getireceğe benziyor.
Kaynak: Orijinal Haber
